Nghĩa Phương là một xã miền núi của tỉnh Bắc Ninh, có vị trí địa lý đặc thù, chịu ảnh hưởng trực tiếp của điều kiện tự nhiên và các yếu tố xã hội vùng cao, trên địa bàn xã vừa có sông Lục Nam chảy qua, vừa có Suối Mỡ chảy dài suốt 5km qua nhiều thôn, vừa có đường bộ thông thương với nhiều địa phương trong tỉnh. Những đặc điểm này vừa tạo điều kiện thuận lợi, vừa đặt ra nhiều khó khăn đối với quá trình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Về điều kiện tự nhiên, địa hình của xã chủ yếu là đồi núi cao, bị chia cắt mạnh bởi dãy núi Huyền đinh Yên Tử, địa bàn có suối và thung lũng nhỏ. Độ dốc lớn, quỹ đất sản xuất nông nghiệp hạn chế và phân bố không đồng đều, gây khó khăn cho việc canh tác và cơ giới hóa trong nông nghiệp. Khí hậu mang đặc trưng của vùng miền núi, với hai mùa mưa và khô rõ rệt. Mùa mưa thường có lượng mưa lớn, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất, lũ quét; mùa khô có thể xảy ra tình trạng thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Tài nguyên đất, rừng và nguồn nước tương đối đa dạng, tạo tiềm năng phát triển nông – lâm nghiệp, song việc khai thác còn gặp nhiều hạn chế do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Na Nghĩa Phương trái vụ cho giá trị kinh tế cao
Về điều kiện xã hội, Nghĩa Phương có diện tích tự nhiên 88,3 km², dân cư phân bố tại 36 thôn, với dân số trên 27.000 người, gồm 07 dân tộc anh em cùng sinh sống: Kinh, Tày, Nùng, Dao, Hoa, Cao Lan, Sán Dìu. Đồng bào dân tộc thiểu số tập trung chủ yếu tại các thôn như Đồng Man, Hố Nước, Bãi Ô…, trong đó nhiều thôn có trên 90% là đồng bào dân tộc thiểu số. Tổng diện tích gieo trồng hằng năm đạt 2.877 ha, trong đó diện tích cây lương thực là 1.530 ha. Thu nhập của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông – lâm nghiệp, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên.
Hệ thống cơ sở hạ tầng của xã từng bước được đầu tư, đường giao thông thôn xóm cơ bản đã được cứng hóa, gần 100% số hộ có điện sinh hoạt, trên địa bàn xã hiện có 9 trường ở 3 cấp học, trạm y tế và các công trình phục vụ sinh hoạt cộng đồng được quan tâm đầu tư. Các di tích lịch sử văn hóa được nhân dân thường xuyên tôn tạo. Tuy nhiên, do địa hình phức tạp, việc đầu tư xây dựng và bảo trì cơ sở hạ tầng còn gặp nhiều khó khăn, một số công trình chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển và đời sống của người dân.
Mở rộng đường thôn Bãi Dài
Về các vấn đề xã hội, Nghĩa Phương còn gặp những khó khăn nhất định như tỷ lệ hộ nghèo còn cao ở các thôn đặc biệt khó khăn, khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và thông tin của người dân còn hạn chế. Tuy nhiên, với sự quan tâm của Nhà nước và chính quyền địa phương, cùng với nỗ lực vươn lên của người dân, điều kiện tự nhiên – xã hội của Nghĩa Phương đang từng bước được cải thiện.
Nhìn chung, xã Nghĩa Phương có điều kiện tự nhiên – xã hội mang tính đặc thù của vùng cao, vừa có tiềm năng phát triển, vừa tồn tại nhiều thách thức. Việc khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên, kết hợp với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng sẽ là cơ sở quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong thời gian tới./.
